
Crohn hastalığı (CH) etyolojisi kesin olarak bilinmeyen, ağızdan anüse kadar gastrointestinal sistemin herhangi bir bölgesini etkileyebilen, granülomatöz inflamasyon ile karakterize bir inflamatuar barsak hastalığıdır .
Crohn insidansı bu oran 100.000'de 1-6'dır. İltihabi barsak hastalığı olan hastaların akrabalarında insidans daha fazladır, bu da genetik predispozisyonun olduğunu göstermektedir. Yahudilerde daha sık, siyah ırkta ise daha az görülmektedir. Hastalığın en sık görüldüğü yaş, 15-25 arasıdır, ikinci sık görülme yaşı 55-65'tir.
CH’da terminal ileum ve çekum en sık etkilenir. Perianal tutulum hastalığın bir özelliği olmasına rağmen, rektum kolona nispeten korunmuştur.
CH’ında tanı sırasında hastaların %60’ında ağrı ve kilo kaybı izlenirken en sık semptom kronik ishaldir. Hastalar genellikle kronik hastalık semptomları ile başvururken, aniden başlayan şiddetli karın ağrısı, bağırsak tıkanıklığı ya da kanama ile gelebilirler. Karın ağrısı Crohn hastalarında ÜK’ten daha sık görülür.
Hastaların %10-15’inde yaşam kalitesi kronik hastalık nedeniyle büyük ölçüde bozulur. Çoğunlukla hastalık alevlenmeler ile seyreden kronik hastalık şeklindedir (%65-70).
Tanıdan sonraki bir yıl içinde hastaların yarısından fazlasında remisyon sağlanırken %10-20’sinde klinik alevlenme bir diğer %10-15’inde de lokal aktif hastalık devam eder.
Hastalığın erken yaşta başlaması, ilk tanıda perianal hastalığın ve endoskopide şiddetli hastalığın varlığı, steroid gereksinimi ve serolojik testlerin (ASCA, OmpC) pozitifliği kötü prognoz işaretleridir.
Eritrosit sedimenyasyon hızı ve C-reaktif protein artışı non spesifik akut faz reaktanlarıdır . Anemi, lökositoz, trombositoz sıktır. İBH’da serum ferritin düzeyleri kemik iliğindeki demir depolarını göstermede serum demir ve demir bağlama proteininden daha duyarlıdır. Anemi demir, B-12 vitamini, folik asit emilim bozukluğuna veya kronik hastalığa bağlı olabilir.
CH’ının tanısında mukozanın direk görülebilmesini ve biyopsi alınabilmesini sağladığından endoskopi primer tanı aracı olmuştur. Endoskopi terminal ileum veya kolonu içeren CH’ını ÜK’ten ayırt edebilmek, hastalığın şiddetini belirleyebilmek, tedaviye cevabını değerlendirmek ve displazi taraması için kullanılır.
Rektal kanama veya kronik ishal yakınmaları ile başvuran her hastada İBH düşünülmelidir. Barsağın inflamatuvar sürecini ortaya koyacak en basit yöntem dışkıda lökosit varlığını araştırmaktır. Diğer rektal kanama nedenleri ya travmatik ya da neoplastiktir. İshal ise özgün olmayan bir bulgudur ve ayırıcı tanısı geniştir.
CH tedavisini ağız yoluyla alınan ilaçlar ( 5-asa, sterodi vs..), iv ve subkutan ilaçlar ve lavmanlar olıuşturmakta olup tedavi hastaya ve hastalığın evresine göre değişiklikler göstermektedir.
CH, gastroenteroloji uzmanı tarafından takip ed,lmesi gereken önemli bir hastalıktır.
Sağlıklı günler dilerim .
